« جهت مطالعه آموزگاران »

مقدمه

قدمت تکلیف به آغاز زمان آموزش باز می گردد و از آن زمانی که بچه ها تمرینات درسی خود را روی لوح کوچک سنگی و ... انجام می دادند تا به امروز که در اغلب موارد کاغذهای سفید و الوان و کتابچه های کلاسور، وسیله انجام این وظیفه آموزشی می باشد.

حتی بسیاری بر این باورند که زندگی تکلیف است همان تکلیفی که خداوند متعال به قدر توانایی هرکس بر عهده او گذاشته است.

به هر حال تکلیف به عنوان جزیی لاینفک از سیستم فرآیند یاددهی - یادگیری مورد توجه و نظر صاحب نظران بخصوص اولیا و مربیان بوده و می باشد.  لیکن لازم است اولیا و مربیان با اهداف و فواید تکلیف به شیوه علمی به شرح ذیل آشنایی بیش تری پیدا نمایند.

اهداف تکلیف

1- پل ارتباطی بین خانه و مدرسه

2- تثبیت و تعمیق یادگیری

3- آگاهی از فرآیند یاددهی – یادگیری

4- ...

فواید تکلیف

1- دست یابی هرچه بیش تر دانش آموزان به مهارت های نوشتاری، حسی - حرکتی و ذهنی

2- افزایش مهارت مسئولیت پذیری، کاوشگری حل مسئله و ...

3- افزایش توانایی های فردی و قوه تجزیه و تحلیل

4- افزایش مهارت خواندن و نوشتن و طی نمودن مراحل صعودی مهارت های مذکور

انواع تکلیف

1- تمرینی      2- آمادگی      3- کاربردی

4- خلاقیتی    5- هوشی     6- ...

نتایج  تکلیف به شیوه سنتی

1- عدم تحرک وخلاقیت فرد آموزش گیرنده

2- نادیده گرفته شدن توانایی های فردی

راهبردهای  غنی سازی تکالیف آموزشی

1- در تکالیف فرآیندهایی گوناگون مثل ملاقات صاحب نظران، سفرهای کاوشگرانه در طبیعت و زندگی اجتماعی و مراکز مورد علاقه، مشاهده تصاویر و مواد بصری و شنیداری را اعمال کنید.

2- در تکالیف کودکان را به دیدن، شنیدن، لمس کردن، دست کاری کردن، کشف نمودن و انجام آزمایش ها و بازی های سازنده و مفید تحریک نمایید.

3- در تکالیف، داستان گویی و داستان خوانی را وارد کنید.

4- در تکالیف از پروژه هایی که استفاده از وسایلی نظیر گل رس، موم، خمیربازی، چوب، پارچه، نخ، شن، کاغذ و مقوا و ... را می طلبد استفاده کنید.

5- در تکالیف مواردی که به فراتر نگریستن فراگیران و جست و جو کردن ایجاد می کند وارد کنید.

6- در تکالیف بازی با کلمات، بازی با تصاویر و چیستان ها، رسم کلمه های تصویری، بازی با اعداد و ماکت سازی برای یک دوره (تاریخی) استفاده کنید.

7- تکالیفی را تعیین کنید که منجر به یادگیری شود.

8- تکالیفی تعیین کنید که به تولید دانش جدید و مهارتی در فراگیر منتهی شود.

9- وقتی مطمئن شدید که بعد از تدریس، یادگیری صورت گرفته است، تکلیف تعیین کنید.

10- تکالیفی را مشخص سازید که به تحقق برنامه درسی کمک کند.

11- تکالیف نباید یکنواخت باشد بلکه باید میزان یادگیری فراگیران را مورد توجه قرار دهد.

12- هرگز خارج ا ززمان کلاس و در آخر زنگ و زمانی که دانش آموزان صدای زنگ را شنیده و به درس گوش نمی دهند تکلیف تعیین نکنید.

13- سعی کنید هرگز اول وقت تکلیف را نبینید.

14- تکلیف باید در حضور فراگیر بررسی و نکات مثبت و منفی آن یادداشت و امضا شود.

15- خط زدن تکلیف یعنی باطل نمودن آن، اما امضا به معنای اعتبار بخشی به آن می باشد.

16- تکالیف فقط توسط خود معلم بررسی شود، نه دانش آموزان

17- تکالیف فقط در محدوده ی نوشتن نباشد.

18- تنها تکالیفی را می توان به خانه فرستاد یا معین نمود که امکان انجام آن ها به تنهایی (بدون راهنمایی و حضور دیگران و بزرگ ترها) وجود داشته باشد.

19- میزان تکلیف متناسب با توانایی و استعداد کودک باشد.

20- کودک را در انجام دادن تکلیف یاری دهیم.

21- سعی کنیم که تکلیف به کودک تحمیل نشود.

22- میزان فرصت کودک را در تکلیف دادن به او در نظر بگیریم.

23- به دانش آموزان تکلیف کم بدهیم اما خوب تحویل بگیریم تا او منظم و حسابگر بار بیاید.

24- با مراعات همه این نکات باز هم ممکن است کودک در انجام دادن تکالیف قصور کند. در این جا انعطاف پذیر و با گذشت با شیم و از او بخواهیم که وظایفش را دوباره کامل و درست انجام دهد.

زمان انجام دادن تکالیف

پیشنهاد می گردد زمان انجام تکالیف در پایه اول تا سوم 30 دقیقه در هرشب و برای پایه های چهارم و پنجم 45 تا حداکثر 60 دقیقه بیش تر نباشد.